محمد حسن «بیوک» معیری با تخلص رهی از غزلسرایان معاصر ایران و از ترانه سرایان و تصنیف سرایان به نام بود که در سال ۱۲۸۸ در تهران به دنیا آمد. او فرزند محمد خان موید خلوت و از نوادگان دوستعلی خان نظام الدوله بود. پدر رهی قبل از تولد فوت می کند و او بدون پدر بزرگ می شود. او پس از گذراندن دوران تحصیلات ابتدایی و دبیرستان خود در تهران، در دستگاه دولتی استخدام می شود و مشاغل مختلفی را تجربه می کند و در سال ۱۳۲۲ به ریاست کل انتشارات و تبلیغات ” وزارت پیشه و هنر ” منصوب می شود.
رهی معیری از دوران کودکی به شعر و موسیقی و نقاشی علاقه ی فراوان داشت و در انجمن ادبی حکیم نظامی که به مدیریت استاد وحید دستگردی مدیر مجله ارمغان تشکیل می شد ، شرکت می کرد و یکی از اعضاء فعال و موثر آن انجمن بود . او همچنین در انجمن موسیقی ملی و انجمن فرهنگستان ایران نیز عضویت داشت و کم کم با چاپ و نشر غزلهای دلنشین رهی معیری در روزنامه ها و مجله های کشور شهرت بسیار یافت. آثار و اشعار فکاهی و انتقادی وی نیز به امضاهای مستعار ” زاغچه ” و ” شاپریون ” در روزنامه های ” بابا شمل ” و ” تهران مصور ” و غیره چاپ و انتشار می یافت.
رهی معیری ترانه های بسیار زیبایی سروده که از آنها می توان به کاروان، نوای نی، من از روز ازل، اشک و آه، دیدی که رسوا شد دلم، شب جدایی، لاله خونین، دیدی ای مه، راز دل، داغ جدایی و … اشاره کرد. رهی با آهنگسازان بزرگی همکاری کرده اند.آهنگسازانی چون مرتضی محجوبی، روح اله خالقی، مهدی خالدی، علی تجویدی، بدیعی و… اما رهی دوستی عمیقی با استاد محجوبی داشت چنانکه آهنگ زیبای کاروان در مایه دشتی با صدای استاد بنان حاصل این همکاری و دوستی است که نشان دهنده ارتباط عاطفی تنگاتنگ این دو استاد است.
رهی معیری در سال های آخر عمر در برنامه گل های رنگارنگ رادیو، در انتخاب شعر با داوود پیرنیا همکاری داشت و پس از او نیز تا پایان زندگی آن برنامه را سرپرستی می کرد. رهی معیری در سال ۱۳۴۷ پس از تحمل چند سال رنج بیماری در ۵۹ سالگی زندگی را بدرود گفت.
